Tháng ngày chưa xa

Đức Toàn
QĐND – Thứ Sáu, 18/12/2009, 19:20 (GMT+7)

Sinh ra và lớn lên ở Quảng Bình, gắn bó cả cuộc đời với hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ, sau đó chuyển ngành làm Chủ tịch UBND tỉnh, Đại tá Trần Sự đã có những đóng góp xứng đáng cho cách mạng. Năm nay ông đã 81 tuổi nhưng trí tuệ còn minh mẫn và ông vừa cho ra mắt cuốn hồi ức “Tháng ngày chưa xa” (NXB Quân đội nhân dân), nói về cuộc đời hoạt động đầy hi sinh, gian khổ và biết bao kỉ niệm khó quên trên mảnh đất quê hương. Gặp đồng đội cũ, ông lại say sưa ôn lại những kỉ niệm ấy.

Đại tá Trần Sự (phải) và Đại tá Xuân Gụ

Nhân chuyến công tác vào Quảng Bình, chúng tôi đến thăm Đại tá Trần Sự. Ông nhận ngay ra Đại tá Xuân Gụ và nhắc lại kỉ niệm cách đây hơn 20 năm. Ông kể lại: Dịp ấy nhóm phóng viên Báo Quân đội nhân dân đến Quảng Bình để phản ánh công tác khắc phục hậu quả bão lụt. Khi đó tỉnh còn rất khó khăn, phương tiện thông tin để chuyển bài và ảnh về tòa soạn chưa có. Gặp Xuân Gụ, Hoàng Hải và Trần Đình Lương vừa từ cơ sở về, chụp ảnh, viết bài rồi nhưng không biết chuyển ra Hà Nội bằng cách nào để đáp ứng yêu cầu thời sự. Lúc đó trời đã tối. Hiểu được nỗi băn khoăn của nhà báo nên ông gọi điện ngay sang bưu điện tỉnh, đề nghị các nhân viên trực tổng đài mở máy, liên lạc với Báo QĐND để các nhà báo trực tiếp đọc tin qua điện thoại cho tòa soạn chép. Ông nói: “Những năm công tác, tôi đã tiếp xúc và làm việc với nhiều nhà báo trong nước và nước ngoài, xử lí tình huống gấp cho các nhà báo hoàn thành nhiệm vụ cũng không ít lần. Hôm nay, tôi rất bất ngờ và xúc động khi thấy anh em phóng viên Báo QĐND còn nhớ đến tôi và tìm tới thăm, tặng quà. Tình nghĩa quá!”.

Năm 18 tuổi, Trần Sự tham gia bộ đội địa phương của huyện Quảng Bình. Chỉ 4 tháng sau ông đã được bổ nhiệm chức vụ Trung đội trưởng và cuối năm ấy (11-1946) được điều về huyện làm Trưởng ban quân sự. Nhận nhiệm vụ diệt địch ở đồn An Định, ông đã mưu trí dùng đàn trâu của dân, cùng mấy anh em giả người chăn trâu, lùa trâu vào đồn và bất ngờ tiêu diệt địch, thu vũ khí rồi cả đơn vị rút quân an toàn. Những chiến công liên tiếp của đơn vị do ông chỉ huy đã làm giặc Pháp và lính ngụy ở Quảng Bình khi ấy khiếp sợ, nhân dân cổ vũ nhiệt tình, động viên con em tình nguyện gia nhập quân đội. Tháng 8-1954, vừa tròn 26 tuổi, Trần Sự đã được bổ nhiệm làm Tỉnh đội trưởng tỉnh Quảng Bình.

Từ năm 1955 đến 1974, liên tục gần 20 năm ông giữ chức Tỉnh đội trưởng và đây cũng là giai đoạn gian khổ nhất trong cuộc đời quân ngũ của ông. Bắt đầu cuộc chiến tranh chống Mỹ là những trận săn bắt bọn biệt kích, gián điệp từ miền Nam xâm nhập Quảng Bình bằng đường không và đường biển. Và từ 5-8-1964, chiến tranh phá hoại của giặc Mỹ vô cùng ác liệt, Quảng Bình trở thành đất lửa; bom đạn suốt ngày đêm từ trên không giội xuống, từ tàu chiến bắn vào. Trên cương vị Thường vụ Tỉnh ủy, Chỉ huy trưởng cơ quan quân sự tỉnh, Trần Sự cùng các lực lượng vũ trang địa phương đã dầm mình trong mưa bom, bão đạn để bảo đảm mạch máu giao thông, chi viện sức người, sức của cho tiền tuyến. Chiến công bắn rơi hơn 500 máy bay Mỹ, trong đó có ngày quân dân cả tỉnh bắn rơi tới 11 chiếc; thành tích bắn cháy 5 tàu chiến Mỹ của đại đội nữ dân quân Ngư Thủy; tổ chức cho 12 tàu chở vũ khí theo đường biển chi viện cho chiến trường Trị Thiên dịp Tết Mậu Thân 1968; đợt tiếp nhận và giải phóng 12 vạn tấn hàng của miền Bắc chuyển vào miền Nam… đều có sự chỉ đạo trực tiếp của Đại tá Trần Sự. Đặc biệt, từ năm 1969, nhận nhiệm vụ chi viện cho chiến trường B5, Đại tá Trần Sự đã trực tiếp cùng các chiến sĩ quân báo đi trinh sát mặt trận Quảng Trị, lên phương án chiến đấu. Sau đó, được sự đồng ý của Thiếu tướng Cao Văn Khánh, Tư lệnh mặt trận B5, Trần Sự đã chỉ huy tiểu đoàn bộ đội địa phương Quảng Bình đánh Mỹ, ngụy hàng chục trận, diệt gần 2.000 tên, bắn cháy nhiều xe tăng, xe bọc thép và máy bay. Những trận đánh đạt hiệu suất cao ấy được báo chí trong nước và nước ngoài ca ngợi. Có trận diệt gọn cả đại đội bộ binh cơ giới Mỹ. Hình ảnh vị tỉnh đội trưởng xông xáo, lăn lộn trên các tuyến đường, các chiến hào trận địa để điều chỉnh lực lượng, bảo đảm lương thực, đạn dược, cứu chữa thương binh, an táng liệt sĩ… còn in đậm trong lòng quân dân, các vị lãnh đạo Đảng, Nhà nước, quân đội, các đơn vị bộ đội tham gia chiến đấu hoặc hành quân qua đất lửa Quảng Bình.

Bìa cuốn hồi ức của Đại tá Trần Sự

Sau 28 năm binh nghiệp, Trần Sự được chuyển ngành, ông lần lượt giữ chức vụ Phó chủ tịch rồi Chủ tịch UBND tỉnh Quảng Bình 22 năm. Với một tỉnh nghèo, bị chiến tranh tàn phá nặng nề, chỉ còn là đống gạch vụn hoang sơ, ông lại cùng các cán bộ lãnh đạo tỉnh bắt tay vào khôi phục kinh tế, xã hội, lo bát cơm, manh áo, việc học hành cho dân. Những đóng góp của ông trên mặt trận mới này một lần nữa được Đảng bộ, chính quyền và nhân dân Quảng Bình ghi nhận. Năm 1995 ông nhận quyết định nghỉ hưu. Ông tâm sự: “Chặng đường đầy thử thách đã qua, thời gian đã lùi vào quá khứ nhưng mãi trong tôi vẫn lắng đọng tình cảm sâu nặng, niềm vinh dự lớn lao được sống và chiến đấu dưới ngọn cờ quang vinh của Đảng, trong sự đùm bọc của nhân dân, sự giúp đỡ tận tình của anh em đồng chí, đồng đội…”.

Trung tướng Đồng Sĩ Nguyên, nguyên là Tỉnh đội trưởng Quảng Bình từ 1947 đến 1949 nhận xét: “Tôi có dịp công tác, làm việc nhiều với đồng chí Trần Sự, có tình cảm gắn bó, đặc biệt là trong những thời điểm cực kì gian khổ, ác liệt trong hai cuộc kháng chiến chống Pháp và chống Mỹ. Đồng chí Trần Sự là một cán bộ lãnh đạo chỉ huy tiêu biểu cho tinh thần dũng cảm, mưu trí, dám nói, dám quyết, dám làm, dám chịu trách nhiệm, trung thực, liêm khiết. Về quân sự là một chỉ huy xuất sắc trong chiến đấu”.

Cuốn hồi kí “Tháng ngày chưa xa” của Đại tá Trần Sự không chỉ ôn lại những kỉ niệm của một sĩ quan quân đội với chặng đường 28 năm chiến đấu và rèn luyện đầy khó khăn, gian khổ mà còn là cuốn sách phản ánh trung thực, góp phần làm rạng rỡ một thời kì đấu tranh oanh liệt của Đảng bộ và nhân dân Quảng Bình.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>