Chinh phục một hang động bất tận

“Có cả rừng trong hang, đủ lớn để chứa được một tòa nhà chọc trời tại New York. Còn điểm kết của hang là bất tận”.

Mark Jenkins
Ảnh: Carsten Peter

Theo National Geographic

Sơ đồ Hang Sơn Đoòng. Ảnh: National Geographic

“Đã đi qua bàn tay của chó, coi chừng những con khủng long!” một giọng nói vang lên trong bóng tối.

Tôi nhận ra tiếng nói cụt lủn, giọng quân đội Anh của Jonathan Sims, nhưng không biết anh đang nói về cái gì. Đèn pha trên đầu tôi chiếu vào anh ta, dải râu quai nón màu xám cuộn ra từ phía dưới chiếc mũ bảo hiểm đã sờn, anh ngồi một mình trong bóng tối dọc theo bức tường của động.

“Tiếp tục nào anh bạn,” Sims gầm gừ. “Tôi chỉ cần nghỉ cái cổ chân đang đau một tí thôi.”

Hai chúng tôi đã vịn dây đi qua Rào Thượng, con sông ngầm nước chảy ầm ào, và leo lên một mảng đá vôi dài 20 feet để lên đến bờ cát. Tôi tiếp tục đi một mình, bước theo ánh sáng chiếc đèn pha, lần theo những dấu chân đã có cách đây một năm.

Vượt qua con sông bằng dây

Vào mùa xuân năm 2009, Sims là một thành viên của đoàn thám hiểm đầu tiên đi vào Hang Sơn Đoòng, nằm ở vùng núi của miền Trung Việt Nam. Ẩn dấu trong trùng điệp Vườn quốc gia Phong Nha-Kẻ Bàng, gần biên giới với Lào, chiếc động này thuộc hệ thống khoảng 150 hang động, vẫn còn nhiều hang chưa được khám phá, trong dãy Trường Sơn. Trong chuyến thám hiểm đầu tiên, đoàn đã khám phá hai dặm rưỡi Hang Sơn Đoòng trước khi bị chặn lại bởi một bức tường thạch nhũ bùn lầy cao 200 – feet. Họ đặt tên nó là Great Wall of Vietnam (phỏng theo Great Wall of China, Vạn lý trường thành). Ở phía trên bức tường, họ có thể thấy một khoảng trống và những tia sáng le lói, nhưng không thể biết được có những gì nằm ở phía bên kia. Một năm sau, họ quay trở lại với bảy nhà thám hiểm hang động hàng đầu của Anh, cùng với một vài nhà khoa học, và một nhóm cửu vạn để leo lên bức tường, nếu có thể, sẽ đo các kích thước của nó và sẽ tiếp tục tìm mọi cách để đi hết động.

Trước mắt tôi, con đường biến mất thành một đống những tảng đá có kích thước to như những tòa nhà, rơi từ trần hang và vỡ ra giữa sàn. Tôi ngửa đầu ra sau, nhưng sự mênh mông của chiếc động như làm tắt thứ ánh sáng phát ra từ chiếc đèn pha tí hon trên đầu tôi, như thể tôi đang nhìn lên bầu trời đêm không trăng sao. Tôi đã được nghe kể chỗ này có không gian đủ lớn để chứa một chiếc máy bay Boeing 747, nhưng bóng tối giống như một chiếc túi ngủ kéo trùm lên đầu, tôi không có cách nào để nhận biết được.

Một tòa nhà cao 40 tầng có thể nằm gọn trong đoạn hang này

Tôi tắt đèn pha đi để cảm nhận độ sâu của bóng đêm. Lúc đầu không thấy gì. Nhưng sau đó, khi con ngươi đã dần thích nghi, tôi ngạc nhiên nhận ra một thứ ánh sáng mờ nhạt ma quái trước mặt. Tôi đi qua đống đá đổ, gần như là chạy với sự phấn khích, những viên đá sột soạt dưới chân và vang vọng trong căn phòng vô hình. Vượt qua một con dốc đứng, tôi đến chỏm của nó như đứng trên một ngọn núi và sững người lại.

Một trục ánh sáng mặt trời khổng lồ lao vào động như một thác nước. Chiếc vòm hang mà thác ánh sáng lọt vào lớn khủng khiếp, rộng ít nhất là 300 feet. Ánh sáng, chiếu sâu vào trong hang, lần đầu tiên cho thấy kích thước kì vĩ đến lặng người của Hang Sơn Đoòng. Đoạn hang này có lẽ là rộng 300 feet, trần cao gần 800 feet: đủ chỗ cho một tòa nhà cao 40 tầng ở New York. Có cả những đám mây mỏng manh nằm sát gần trần động.

Thác nước trước Watch Out for Dinosaurs.

Ánh sáng từ trên cao chiếu vào một khối thạch nhũ trên sàn động cao hơn 200 feet, bao phủ bởi những cây dương xỉ, cọ, nhiều cây nhiệt đới khác. Nhũ đá nằm xung quanh các cạnh của chiếc vòm hang khổng lồ trông giống như những giọt băng hóa đá. Dây leo treo lủng lẳng hàng trăm feet từ bề mặt; những con chim én chao lượn ngang dọc trong chiếc cột ánh nắng mặt trời rực rỡ. Khung cảnh như một bức tranh được vẻ bởi một nghệ sĩ đang tưởng tượng về thế giới của hàng triệu năm trước.

Jonathan Sims bắt kịp tôi. Giữa chúng tôi và đoạn hang ngập nắng phía trước có một măng đá nhìn một bên giống như chân của một con chó.

Hand of dog

“Bàn tay của Chúa xưa quá rồi,” anh nói, chỉ vào khối nhũ này. “Tuy nhiên, Hand of dog (bàn tay của chó) thì quá ngon, cậu đồng ý không? ”

Anh tắt đèn pha và thả lỏng cái mắt cá chân đang bị đau.

“Khi chúng tôi lần đầu tiên đến chỗ trần hang sập này, với cái lỗ hổng ở đó, tôi cùng với một người nữa, cả hai chúng tôi đều có con trai bốn tuổi, vì vậy chúng tôi đều là các chuyên gia về khủng long, và toàn bộ khung cảnh này làm chúng tôi nhớ đến một thứ gì đó từ cuốn tiểu thuyết “Thế giới đã mất” của Arthur Conan Doyle,”  anh nói . “Khi bạn tôi đi tiếp vào chỗ có ánh sáng mặt trời, tôi nói với anh ta “watch out for dinosaurs” (“coi chừng có khủng long”) và thế là cái tên đó nó lưu vào đầu.”

Watch Out for Dinosaurs

Hai thập kỷ trước, những người dẫn đầu của đoàn thám hiểm này, Howard Limbert và vợ ông, Deb, là những chuyên gia hang động đầu tiên đến thăm Việt Nam kể từ những năm 1970. Vào thời đó, những  hang động của đất nước này đã là huyền thoại nhưng vẫn chưa được khám phá. Năm 1941, Hồ Chí Minh đã chuẩn bị cho cuộc cách mạng của mình chống lại Nhật Bản và Pháp trong Hang Pắc Bó ở phía bắc Hà Nội. Và trong cuộc chiến tranh Việt Nam, hàng ngàn người Việt Nam trốn trong các hang động để tránh các cuộc không kích ném bom của Mỹ. Vợ chồng ông Limberts, những chuyên gia hang động rất kinh nghiệm đến từ Yorkshire, miền bắc nước Anh, đã liên lạc với Đại học Khoa học tự nhiên ở Hà Nội và sau khi có một loạt giấy phép, tiến hành một cuộc thám hiểm vào năm 1990. Kể từ đó, họ đã thực hiện 13 chuyến đi, không chỉ phát hiện ra một trong những con sông ngầm dài nhất thế giới, Hang Khe Ry, dài 12 dặm, nằm không xa Sơn Đoòng – mà còn giúp Việt Nam tạo ra vườn quốc gia Phong Nha – Kẻ Bàng rộng 330 dặm vuông. Hiện nay nó thu hút một phần tư triệu người Việt Nam và du khách nước ngoài mỗi năm. Khách du lịch, người làm tăng đáng kể thu nhập của người dân, đến để tham quan chiếc hang mang tên của vườn, Hang Phong Nha. Những nhân viên ở đây đã mắc đèn màu trong hang như một buổi hòa nhạc rock đầy ảo giác .

Sương mù bay qua những ngọn đồi trong vường quốc gia Phong Nha – Kẽ Bàng. Thời kì chiến tranh, những người lính đã ẩn nấp trong những hang động này để tránh bom Mỹ. Những hố bom bây giờ đã trở thành những hồ nuôi cá.

Vì rừng dày đặc, vợ chồng ông Limberts có thể không bao giờ tìm thấy các hang động nếu không có sự giúp đỡ của người dân địa phương. “Ông Khanh luôn đồng hành với chúng tôi ngay từ hồi đầu”, Howard nói, hất đầu về phía một người đàn ông gầy gò đang hút thuốc lá bên cạnh đống lửa trại. Chúng tôi đang ngồi xung quanh đống lửa bên trong cửa vào Hang Én, lối vào dài hàng dặm xuyên dưới điệp trùng núi non để vào thế giới đã mất. “Không có anh ấy thì không thể thực hiện được”, Howard nói. Gia đình Hồ Khanh sống ở một ngôi làng gần đó. Cha anh bị chết trong chiến tranh, buộc Khanh ở độ tuổi còn trẻ phải tự vào rừng kiếm sống. Trong nhiều năm đi săn trên khắp biên giới, anh thường ẩn nấp ở trong các hang động khi trời mưa, hoặc là khi bị dội bom.
“Phải mất ba chuyến đi để tìm Hang Sơn Đoòng,” Howard nói. “Khanh đã tìm thấy cửa hang khi còn là một thanh niên nhưng anh đã quên là nơi nào. Anh ấy mới chỉ tìm thấy lại vào năm ngoái.”

Cửa Hang Én.

Những bụi tre và cây xanh bao phủ những ngọn núi đá vôi ở đây, làm cho nơi này gần như không thể vào được. Dưới bề mặt ở vùng này của Việt Nam là một quần thể núi đá vôi lớn, Darryl Granger, một nhà địa chất học từ Đại học Purdue, nói. “Toàn bộ khu vực đã được đùn lên khi tiểu lục địa Ấn Độ lao vào lục địa Á-Âu 40 đến 50 triệu năm trước đây”. Hang Sơn Đoòng được hình thành từ 2-5 triệu năm trước, khi nước sông chảy ngang qua đá vôi bào mòn ra một đường hầm khổng lồ dưới núi. Ở những nơi đá vôi yếu, phần trần sụp xuống thành những lỗ hổng, tạo ra vòm hang khổng lồ.

Leave a Reply

Your email address will not be published.

You may use these HTML tags and attributes: <a href="" title=""> <abbr title=""> <acronym title=""> <b> <blockquote cite=""> <cite> <code> <del datetime=""> <em> <i> <q cite=""> <strike> <strong>